"Łowiec Polski" - numer 6/2017
Kynologia

Biały gentleman

Długowłose wyżły brytyjskie mają szczególny związek z redakcją „Łowca Polskiego”. Anglika miał pierwszy redaktor naczelny Jan Sztolcman, a wielu jego następców również miało słabość do białych, rudych i czarnych seterów. Można zaryzykować stwierdzenie, że długowłose wyżły brytyjskie to „psy redakcyjne”.

W wiekach średnich na terenie ówczesnej Hiszpanii, ale też Włoch i Francji, a później także na Wyspach Brytyjskich, na ptaki i drobne ssaki polowano z małymi, zwinnymi psami o długiej gładkiej sierści i zwisających uszach. Były różnie umaszczone, do czego zresztą nie przywiązywano szczególnej wagi. Liczyły się przede wszystkim pasja do pracy oraz niskie koszty utrzymania. Te „ptaszniki” – jak o nich pisano – z wielką pasją buszowały w zaroślach, trawach i nie unikały wody. Wieść niosła, że pochodziły z Hiszpanii, choć w literaturze i ikonografii nie znajdziemy na to przekonujących dowodów. Mimo wszystko taką informację wielu autorów różnych publikacji podaje do dziś.

Przed wynalezieniem broni palnej na pióro polowano głównie za pomocą sieci lub ptaków drapieżnych. Sokołom zwierzynę wypłaszały ruchliwe pieski nazywane springerami – skoczkami – od sposobu, w jaki wypłaszały ptaki z traw i zarośli. Z kolei do polowania z sieciami wykorzystywano spaniele mniej krewkie, raczej wskazujące miejsce, gdzie ukryła się zwierzyna. Psy skradały się w ich kierunku, ostro merdając ogonem, następnie przysiadały lub przywarowywały, a myśliwi nakrywali warującego psa i teren przed nim siecią.

Po wynalezieniu broni palnej – początkowo skałkowej, a później coraz bardziej doskonalonej – ewoluowały też epagneule. To z nich drogą selekcji i krzyżowania z wyżłami – lub jak podają inne źródła z psami gończymi – powstały setery. Ich nazwę Brytyjczycy wywodzą od słowa to set – ustawiać.
W różnych częściach Wielkiej Brytanii od XVI wieku hodowano psy tego typu. Wspominają o nich stare kroniki, np. w 1555 roku pisano, że hrabia Robert z Northumberland układał spaniele, które przywarowywały przed ptactwem. Psy te nazywane były czasem „Sitting Spaniel” lub „Sitting Dog” – co przemieniono z czasem na „Setter”. Najważniejszy dziejopisarz kynologiczny John Kave (doktor Caius – nadworny lekarz królowej Elżbiety) wspomina o nich w ten oto sposób: Jak tylko zwietrzą ptaka, zamierają w bezruchu i cały czas patrząc na ofiarę, kładą się na brzuchu.

  Resztę artykułu przeczytasz w pełnym wydaniu "Łowca Polskiego"

 

Copyright © by Łowiec Polski - Wszelkie prawa zastrzeżone